Drenaj nədir? Estetik əməliyyatdan sonra drenaj qulluğu

Drenaj — əməliyyat sahəsində toplanan artıq qanı, serozanı (şəffaf mayeni) və ya limfa mayesini bədəndən kənara çıxarmaq üçün qoyulan nazik, yumşaq borucuqdur. Məqsədi toxumaların altında maye yığılmasının (seroma və ya hematoma) qarşısını almaqdır, çünki yığılan maye infeksiya riskini artıra, sağalmanı ləngidə və nəticəyə mənfi təsir edə bilər. Drenaj adətən əməliyyatın sonunda qoyulur və bir neçə gündən bir neçə həftəyə qədər davam edən müddətdə evdə istifadə edilir.

Ən çox istifadə olunan növ qapalı, vakuum əsaslı drenajdır — kiçik, yumşaq rezervuar (bəzən "armud" formalı) yüngül mənfi təzyiq yaradır və mayeni davamlı şəkildə boruya doğru çəkir. Bu sistem açıq tipli köhnə drenajlara nisbətən infeksiya riskini aşağı saxlayır, çünki maye qapalı mühitdə qalır və xaricdən mikrob girişi məhdudlaşır. Rezervuarın həcmi adətən əl ovcuna sığacaq qədər kiçikdir və geyim altında gizlədilə bilər. Bəzi əməliyyatlarda birdən çox drenaj qoyula bilər, xüsusilə geniş sahəni əhatə edən prosedurlarda hər bölgə üçün ayrıca boru istifadə olunur, bu da izləmə prosesini bir qədər mürəkkəbləşdirir.

Drenaj hansı əməliyyatlardan sonra istifadə olunur?

Toxuma arasında qalan boşluq nə qədər genişdirsə, maye toplanma ehtimalı da bir o qədər yüksəkdir, ona görə drenaj bu tip əməliyyatlarda demək olar ki, standart praktika hesab olunur. Drenaj toxuma arasında geniş boşluq yaranan və ya böyük səth sahəsi olan əməliyyatlarda daha çox istifadə olunur:

• Mammoplastika və döş redüksiyası əməliyyatları
• Abdominoplastika və geniş qarın dərisi çəkilməsi
• Böyük həcmli liposaksiya əməliyyatları
• Bəzi facelift və boyun germe prosedurları

Hər pasiyentdə drenaj tələb olunmur — bu, cərrahın əməliyyat zamanı gördüyü toxuma vəziyyətindən və seçdiyi texnikadan asılıdır. Son illərdə bəzi texnikalarda ("drensiz" yanaşma) toxumanın daha diqqətli bərpası və sıx kompressiya geyimi ilə drenaj ehtiyacı azaldılmağa çalışılır, lakin bu, hər əməliyyat üçün uyğun deyil və hər cərrahın seçimi fərqli ola bilər. Drenajın qoyulub-qoyulmayacağını əməliyyatdan əvvəl cərrahınız sizinlə müzakirə edəcək.

Evdə drenaja necə qulluq etmək lazımdır?

Xəstəxanadan yazılmazdan əvvəl tibb personalı sizə drenajın necə boşaldılacağını əyani şəkildə göstərəcək — bu, ilk dəfə çətin görünsə də, bir-iki tətbiqdən sonra rutin bir hərəkətə çevrilir. Drenajla evə buraxıldıqdan sonra aşağıdakı qaydalara əməl etmək infeksiya riskini azaldır və sağalmanı asanlaşdırır:

• Əlinizi yuduqdan sonra drenaj borusuna və rezervuara toxunun
• Rezervuarı gündə adətən 1-2 dəfə boşaldın və miqdarı, rəngini dəftərə yazın
• Rezervuarı hava keçirməyəcək şəkildə bağlayın ki, vakuum təzyiqi qorunsun
• Drenaj borusunu geyimə sancaqla bərkidərək çəkilməsinin qarşısını alın
• Duş qəbul edərkən drenaj sahəsini cərrahın göstərdiyi üsulla qoruyun
• Borunun çıxış nöqtəsini gündəlik yoxlayın, qızarma və ya şişkinliyə diqqət edin

Drenaj mayesinin miqdarını və rəngini gündəlik qeyd etmək cərrahınıza çıxarılma qərarını daha dəqiq verməyə kömək edir.

Gündəlik qeydiyyat üçün sadə bir dəftər və ya telefon tətbiqi kifayətdir — vaxt, miqdar (millilitrlə) və rəng qeyd olunur. Bu vərdiş nəinki çıxarılma tarixini müəyyənləşdirməyə kömək edir, həm də qeyri-adi dəyişikliyi erkən aşkar etməyə imkan verir. Yara sahəsinin ümumi qulluğu haqqında əlavə məlumatı yara izi qulluğu məqaləsində tapa bilərsiniz.

Drenaj nə vaxt çıxarılır?

Drenajın çıxarılma vaxtı sabit deyil — bu, gündəlik axan mayenin miqdarına əsaslanır, tarixə görə deyil. Ümumi qaydaya görə, maye miqdarı ardıcıl 2 gün ərzində müəyyən aşağı həddə düşdükdə drenaj çıxarılır. Əməliyyatın növündən asılı olaraq bu proses adətən 3-14 gün arasında dəyişir, bəzi hallarda daha uzun çəkə bilər. Çıxarma prosesi özü sürətli və adətən yalnız qısa müddətli narahatlıq yaradan bir prosedurdur, ümumiyyətlə əlavə anesteziya tələb etmir. Bəzi pasiyentlər borunun çıxarılması zamanı qısa "çəkilmə" hissi yaşayır, lakin bu hiss saniyələr içində keçir. Drenaj planlaşdırılandan tez və ya gec çıxarıla bilər — bu, tarix əvvəlcədən dəqiq deyil, tamamilə mayenin miqdarına əsaslanan fərdi qərardır.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

İki tərəfli əməliyyatlarda (məsələn, hər iki döşdə mammoplastika) adətən iki ayrı drenaj qoyulur və hər biri müstəqil izlənilir — birinin digərindən əvvəl çıxarılması adi haldır. Drenaj taxılı olarkən və ya çıxarıldıqdan sonra aşağıdakı əlamətlər zamanı həkiminizlə əlaqə saxlayın:

• Drenaj çıxış nöqtəsində güclü qızarma, şişkinlik və ya isti hiss
• Mayenin rənginin qəflətən dəyişməsi və ya pis qoxu verməsi
• Drenaj borusunun təsadüfən çıxması və ya zədələnməsi
• 38 dərəcədən yüksək hərarət
• Drenaj çıxarıldıqdan sonra sahədə yenidən şişkinlik yaranması (seroma əlaməti ola bilər, bu, bəzən sahədən mayenin iynə ilə boşaldılmasını tələb edə bilər)

Tez-tez verilən suallar

Drenajla yatmaq narahatlıq yaradır, bu normaldırmı?

Bəli, ilk günlərdə bu adi haldır. Cərrahınızın göstərdiyi yatış vəziyyəti və geyim üsulları narahatlığı azalda bilər. Bir çox pasiyent önü düymələnən köynək geyinməyin və rezervuarı kiçik bir kəmərə və ya boyuna asılan kisəyə bərkitməyin gündəlik hərəkəti asanlaşdırdığını bildirir.

Drenajı özüm çıxara bilərəmmi?

Xeyr, drenajı yalnız tibb işçisi çıxarmalıdır. Özünüz çıxarmağa çalışmaq toxumaya zərər verə, qanaxmaya səbəb ola və ya borunun bir hissəsinin daxildə qalmasına yol aça bilər.

Drenaj mayesi niyə rəng dəyişir?

Bu, adətən normal sağalma prosesinin hissəsidir — maye vaxt keçdikcə qanlı qırmızıdan çəhrayıya, sonra isə açıq sarı və ya solğun rəngə doğru dəyişir. Bu tədrici dəyişiklik toxumanın normal şəkildə sağaldığının əlamətidir. Qəflətən dəyişən qoxu, bulanıqlıq və ya rəngin yenidən tündləşməsi isə həkiminizə bildirilməlidir.

Bir tərəfdə drenaj digərindən çox axırsa, bu problemdirmi?

İki tərəfli əməliyyatlarda drenaj miqdarının fərqli olması adi haldır, çünki hər toxuma bölgəsi fərqli sürətlə sağalır və əməliyyat zamanı hər tərəfdə fərqli miqdarda travma yarana bilər. Yenə də əmin olmaq üçün bunu həkiminizlə paylaşa bilərsiniz.

Bu məqalə məlumat xarakterlidir və həkim müayinəsini əvəz etmir.